فرق تفاسیر قران

سؤال

فرق بین روش تفسیر با گرایش تفسیر چیست؟ همچنین چه فرقی بین تفسیرروایی وعقلی وجود دارد؟ و تفسیر به رأی چگونه است؟

پاسخ:

بازگشت روش تفسیری به مباحث مستندات مفسّر و منابعی است که شخص مفسّر از آن استفاده می‌کند؛ اما در گرایش تفسیری بازگشت روش تفسیری به سلیقه‌ها و علایق مفسّر است و گاهی مذهب مفسر در تفسیر او تأثیر گذار است.

اما درمورد فرق بین تفسیرروایی وعقلی باید گفت: گاهی اوقات مفسّر از تفسیریک یا چند آیه برای تفسیرآیات دیگر استفاده می‌کند و از کنار هم قرار دادن دو یا چند آیه یک نتیجه کلی به دست می‌آورد همچنان که این روش رامفسّر بزرگ علامه طباطبایی (رحمة الله علیه) اتخاذ نموده‌اند. مثلاً برای «آیه انا انزلناه فی لیلة القدر»[1] از آیه «شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن»[2] استفاده می‌کنند و نتیجه می‌گیرند که قرآن کریم در ماه رمضان نازل شده است و گاهی اوقات مفسر از منبع روایات در تفسیر خود استفاده می‌کند که به اینگونه تفسیر تفسیر «روایی» می گویند و گاهی تفسیر خودش را مستند به عقل می‌کنند که به او تفسیر عقلی هم میگویندمثلا در آیه «یدالله فوق ایدیهم»[3] می‌توان گفت چون خدا جسم نیست پس «ید» نمی‌تواند به معنای دست خدا باشد. پس به حکم عقل باید گفت مراد از «ید» همان مجاز عقلی است و به معنای قدرت الهی است

اما درموردتفسیر به رأی: معمولاً تفسیر به رأی در جایی است که مستند مفسر یا منبع تفسیرش رأی و نظر شخصی خودش باشد. همانگونه که در معنای رأی می گویند (مراد اعتقادی است که از غلبه گمان پیدا می‌شود و مستند به علم نیست).

 تفسیر به رأی را می‌توان به لبه برنده یک تیغ تشبیه کرد و در روایات اسلامی بسیار روی او و دوری کردن از او تأکید شده است.


[1] -قدر-1

[2] -بقره-185

[3] -فتح-10

/ 0 نظر / 18 بازدید