شریف‏ترین و والاترین مسجد، پس از مسجد الحرام، مسجد پیامبر خدا صلى الله علیه و آله در مدینه منوّره است. پیامبر درباره نماز خواندن در این مسجد فرمود:

 «صَلاةٌ فِی مَسْجِدِی تَعْدِلُ أَلْفَ صَلاةٍ فِیمَا سِوَاهُ مِنَ الْمَسَاجِدِ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ».

 «یک نماز در مسجد من [ثوابش‏] برابر با هزار نماز در دیگر مساجد است، مگر مسجد الحرام».

زمانى که رسول خدا صلى الله علیه و آله وارد یثرب شد، همه طوایف و افراد سرشناس این شهر مایل بودند تا حضرت به منزل ایشان وارد شود و هریک از آنان دوست داشتند میزبان وى باشند؛ اما آن حضرت فرمود: درجایى توقف خواهد کرد که شترش زانو بزند. شتر در زمینى که اکنون مسجد است، زانو زد. نزدیک‏ترین خانه به محل زانوزدن شتر، خانه ابو ایّوب انصارى بود که دو اتاق یکى بر بالاى دیگرى داشت و حضرت در آنجا اقامت گزید.

رسول اللَّه ابتدا در طبقه همکف و ابو ایوب و همسرش در اتاق بالا بودند؛ اما پس از مدتى، ابو ایوب با اظهار کراهت از این که بالاى سر پیامبر باشد، از آن حضرت خواست تا جایشان را عوض کنند؛ اما رسول خدا صلى الله علیه و آله ابراز کرد که زندگى در اتاق پایین‏براى او که میهمان دارد، راحت‏تر است.

محله‏اى که پیامبر صلى الله علیه و آله در آن اقامت گزید، در قیاس با طول و عرض منطقه- میان حره شرقى و غربى و احد و قبا- نقطه میانى به حساب مى‏آمد و این یکى از دلایل اصلى انتخاب این نقطه براى مسجد بوده است.

زمینى که در همان نزدیکى جهت مسجد در نظر گرفته شد، بخشى از آن، داراى درخت‏هاى غَرْقد و نخل بود، بخشى هم قبرستان بود که هنوز آثار قبور در آن وجود داشت و قسمتى هم از آن دو کودک یتیم به نام‏هاى سهل و سهیل بود که حضرت از ولىّ آنان خرید. پس از آن درخت‏ها را کنده، قبور را صاف کردند و زمین را براى بناى مسجد آماده ساختند.

چندى پس از ورود رسول خدا صلى الله علیه و آله، سنگ بناى مسجد نهاده شد و همه اصحاب از زن و مرد با اشتیاق شروع به ساختن مسجد کردند. خود رسول خدا صلى الله علیه و آله نیز با تمام توان در ساختن مسجد شرکت کرد.

مسجدى که رسول خدا صلى الله علیه و آله بنا کرد، از جهات زیادى با آنچه امروز در جاى آن ساخته شده، تفاوت دارد؛ زیرا در زمینى محدودتر و با بنایى ساده‏تر و خلوص بیشتر بنا شده بود. طول مسجد هفتاد ذراع، عرض شصت ذراع- هر ذراع حدود نیم متر- و ارتفاع آن 75/ 1 متر بود، به طورى که سر برخى افراد به سقف مى‏رسید. نخستین بناى آن از شاخ و برگ و تنه درخت نخل و پس از سال چهارم هجرى از خشت و گِل بود. این مسجد در گذر زمان، بارها توسعه یافته تا اینکه به شکل کنونى درآمده است.

ساختن مسجد سبب شد تا جمعیت زیادى از مهاجران و حتى ساکنان محلات دیگر، در اطراف مسجد خانه‏هایى بنا کنند. به دنبال این امر بود که شهر در اطراف مسجد شکل گرفت.

مسجد رسول خدا صلى الله علیه و آله در نخستین بناى خود، مساحتى شامل هفتاد ذراع در شصت‏ ذراع بوده که در حدود 1050 متر مربع مى‏شود. مسجد نخست، با دیوارهاى خشتى و گِلى و پایه‏هایى از تنه درختان خرما بنا گردید. سقف مسجد هم با شاخه‏هاى درخت خرما پوشانده شد؛ به طورى که در هنگام باران، آب بر سر و صورت نمازگزاران مى‏ریخت و زمین در زیر پیشانى رسول خدا صلى الله علیه و آله و اصحاب، گِلى بود. در آغاز، قبله مسجد به سمت شمال و جهت بیت المقدس بود. پس از تغییر قبله، بخش مسقّف مسجد به جهت جنوبى منتقل شده و صفّه به شمال مسجد انتقال یافت.

 

 

 

 

 


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها:


.: Weblog Themes By M a h S k i n:.